Op vakantie buiten de schoolvakantie: wat mag en wat niet
Door Redactie KleintjesoppadGepubliceerd op
Tot en met vier jaar mag je gaan wanneer je wilt. Vanaf de leerplicht heb je toestemming nodig. Hier lees je wanneer dat lukt, hoe je het aanvraagt en welke brief je kunt gebruiken.
Is je kind nog vier, dan mag je gaan wanneer je wilt. Vierjarigen mogen naar school, maar ze zijn nog niet leerplichtig. Zodra je kind vijf is verandert dat, en dan heb je toestemming van de school nodig voor elke dag die buiten de schoolvakantie valt. Dat kantelpunt is het hele verhaal, de rest van deze pagina gaat over wat er daarna geldt.
Tot welke leeftijd mag je gewoon gaan
De meeste kinderen gaan naar school op de dag dat ze vier worden. Dat is geen wettelijke verplichting, maar een aanbod van de school. Een vierjarige die een week meegaat naar Spanje spijbelt dus niet, want er is nog geen leerplicht om te overtreden. Melden bij de leerkracht hoort er wel bij, en scholen waarderen het als je het ruim van tevoren zegt.
De leerplicht begint op de eerste schooldag van de maand nadat je kind vijf is geworden. Wordt je kind op 12 maart vijf, dan is het vanaf de eerste schooldag in april leerplichtig. Wordt je kind op 30 juni vijf, dan geldt de leerplicht vanaf de eerste schooldag in juli, en in de praktijk merk je dat pas na de zomervakantie.
Vanaf dat moment mag je kind alleen nog buiten de schoolvakantie weg als de school of de leerplichtambtenaar toestemming geeft. Voor gezinnen met een kind van vier en een kind van zes betekent dat: het jongste kind kan mee, het oudste niet zomaar.
Heb je alleen kinderen onder de vijf, dan is september of mei vaak een stuk goedkoper en rustiger dan juli en augustus. Vanaf het jaar dat je oudste vijf wordt zit je vast aan de schoolvakanties, dus de laatste kans om buiten het seizoen te gaan komt sneller dan je denkt.
Wanneer krijg je wel toestemming
De Leerplichtwet kent een beperkt aantal uitzonderingen. Op hoofdlijnen komt het hierop neer:
- Werk waardoor je in geen enkele schoolvakantie weg kunt. Dit heet vakantieverlof. Het gaat om de aard van het beroep van een van de ouders, bijvoorbeeld seizoenswerk in de horeca of de landbouw. Het mag maximaal één keer per schooljaar, ten hoogste tien schooldagen, en niet in de eerste twee weken van het schooljaar. Een werkgeversverklaring is bijna altijd nodig.
- Gewichtige omstandigheden. Denk aan een bruiloft, een begrafenis, een jubileum of medische redenen. De school beoordeelt dit per geval.
- Religieuze verplichtingen. Hiervoor gelden aparte regels, meestal met een meldingstermijn vooraf.
Wat expliciet geen reden is: goedkopere tickets, drukte in de zomer, of een familiereis die toevallig buiten de vakantie valt. Scholen krijgen dat vaak te horen en wijzen het standaard af.
De precieze beoordeling verschilt per school en per gemeente. Wij zijn geen juristen, en de directeur of leerplichtambtenaar heeft het laatste woord. De actuele regels staan op rijksoverheid.nl.
Hoe vraag je het aan
- Check eerst of het nodig is. Is je kind nog vier, dan hoef je geen verlof aan te vragen. Een berichtje aan de leerkracht is genoeg.
- Vraag het formulier op bij school. Bijna elke basisschool heeft een eigen verlofformulier, vaak te downloaden op de website of op te halen bij de administratie.
- Dien het ruim op tijd in. Voor vakantieverlof houden veel scholen acht weken van tevoren aan. Ben je later, dan is de kans op een nee groter.
- Onderbouw het. Zet erin om welke dagen het gaat, waarom je het vraagt en voeg bewijs toe. Bij vakantieverlof is dat meestal een verklaring van je werkgever of, als je zelfstandig bent, iets waaruit blijkt dat je in de schoolvakanties niet weg kunt.
- Wacht op het besluit. Gaat het om tien schooldagen of minder, dan beslist de directeur. Vraag je meer dagen aan, dan gaat de aanvraag naar de leerplichtambtenaar van je gemeente. Je krijgt het besluit schriftelijk, en tegen een afwijzing kun je bezwaar maken.
Voorbeeldbrief
Deze brief kun je overnemen en aanpassen. Houd hem kort en zakelijk, en voeg je bewijsstuk als bijlage toe.
Dit is geen juridisch advies. Je school en de leerplichtambtenaar beslissen.
[PLAATSNAAM], [DATUM] Betreft: verzoek om verlof buiten de schoolvakantie Geachte directeur, Hierbij vraag ik verlof aan voor mijn kind [NAAM KIND], leerling in groep [GROEP], van [DATUM] tot en met [DATUM]. De reden is [REDEN]. Door de aard van mijn werk kan ik in geen van de schoolvakanties van dit schooljaar vrij nemen. Ter onderbouwing voeg ik een verklaring van mijn werkgever bij. Ik hoor graag of u akkoord kunt gaan. Voor vragen ben ik bereikbaar op [TELEFOONNUMMER]. Met vriendelijke groet, [NAAM OUDER] [ADRES]
Wat als je toestemming niet krijgt
Dan ga je niet. Dat klinkt kort door de bocht, maar de gevolgen zijn concreet. Gaat je kind zonder toestemming toch niet naar school, dan is dat ongeoorloofd verzuim en de school is verplicht dat te melden bij de leerplichtambtenaar. Die kan een proces-verbaal opmaken, en de boete loopt in de praktijk in de honderden euro's per kind per dag. Bij herhaling kan het bedrag flink hoger uitvallen.
Scholen letten hier extra op rond de meivakantie en de zomervakantie, en een ziekmelding op de dag van vertrek valt op. Wij gaan je niet uitleggen hoe je dat omzeilt.
Wat wel kan: kijk of de vakantie net binnen een schoolvakantie past door op de eerste of laatste dag te reizen, vergelijk de vakantieregio's, of plan de reis in het laatste jaar dat je kind nog niet leerplichtig is.
